Dwukropek – małe vademecum

Dwukropek to popularny znak interpunkcyjny. Niestety na tyle, że jest źródłem nieporozumień i błędów. Często stawiamy go w złych miejscach bądź po prostu o nim zapominamy. Gdzie zatem powinien być dwukropek?

Dwukropek, kiedy-stawiać? Zasady użycia - Polszczyzna.pl

Po co potrzebny jest nam dwukropek?

Główną funkcją, jaką pełni dwukropek, jest przede wszystkim wyodrębnienie konkretnej partii tekstu. Jest także ważnym znakiem dla aktorów i lektorów, gdyż dzięki niemu wiedzą, kiedy zawiesić głos bądź zrobić pauzę.

Kiedy należy go postawić?

Wyróżniamy kilka sytuacji, gdy należy postawić dwukropek:

  • Podczas wyliczeń szeregowych

Zawsze, gdy chcemy wymienić więcej niż dwie rzeczy, osoby itd., powinniśmy postawić dwukropek. Zasada ta odnosi się też do zdań z użyciem skrótów m.in. i np. – należy postawić po nich dwukropek, gdy wyliczeń jest więcej niż trzy. Przykładowe zdania:

a) Kupiłam wczoraj kwiaty doniczkowe, m.in.: grubosza, kaktusa, fikusa i paprotkę.
b) Wzięłam ze sobą tylko cztery spódnice: czerwoną, różową, zieloną i białą.
c) Mam w domu do wyboru całą gamę alkoholi, np.: whiskey, prosecco, absynt, likiery, nalewki itd.

Sklep Nadwyraz.com

  • Wyodrębniając tytuły, pojęcia itd.

Ta zasada znana jest przede wszystkim uczniom w szkole, gdy zapisują temat w zeszycie. Dodatkowo dwukropek może być pomocny podczas wyodrębnienia najważniejszych zagadnień. Przykłady:

a) Temat: Klasyfikacja spółgłosek i samogłosek.
b) To była książka: „Jak wytresować smoka?”.

  • Cytując kogoś lub coś

Zarówno w internecie, jak i w literaturze widzimy cytaty, czyli czyjeś wypowiedzi w cudzysłowie. Poprawne ich przytoczenie wymaga postawienia dwukropka, np.

a) Mikołaj Rej mawiał: „A niechaj narodowie wżdy postronni znają, iż Polacy nie gęsi i swój język mają”.
b) Rozmawiałem wczoraj z Izą i powiedziała: ,,Nie musisz się stresować pierwszym dniem w pracy, bo atmosfera tam jest bardzo luźna!”.

  • Używając zdań, które są tłumaczeniem

Chodzi tu oczywiście o szersze objaśnienie konkretnego problemu lub kwestii. Przykłady to:

a) Mówiłam mu, że są to pierogi: ciasto z farszem w środku, który może mieć różne warianty smakowe, w tym przypadku z kapustą i grzybami.
b) Tak to właśnie jest z damską torebką: kobieta spakuje wszystkie rzeczy z domu, dodatkowo weźmie kosmetyki, klucze, rajstopy, a na końcu i tak nie wie, gdzie szukać dzwoniącego telefonu.

Być może zainteresuje Cię również tekst: Przecinek – gdzie go stawiamy?

  • Innymi słowy, mówiąc inaczej itd. – podsumowanie lub zapowiedź

Często zdarza się tak, że konkretną treść można zawrzeć w jednym słowie. Pomaga to skonkretyzować wypowiedź. Przykładami takich zdań są:

a) Ona cały czas się na wszystkich wyżywa, krzyczy, złości się i każdego oskarża o przewinienia, mówiąc inaczej: jest złośliwa.
b) Samochód, który kupiłem, nie ma żadnych wad, jednym słowem: wyśmienity.

Sklep Nadwyraz.com

Mamy nadzieję, że takie vademecum wiedzy na temat dwukropka będzie dla Was przydatne. Od dziś nie musicie już się zastanawiać – wystarczy, że zajrzycie do naszego artykułu.
A może chcecie, abyśmy napisali o innych znakach interpunkcyjnych sprawiających Wam trudność?

💡  Zainteresuje Cię również:  

Napisane przez

Miłośniczka Polskiego Języka Migowego, czeskiej kultury i zespołu Bon Jovi. Interesuje się sztuką, dziedzictwem kulturowym i organizacją wydarzeń kulturalnych. Relaksuje się, pisząc teksty, czytając poezję i pijąc kawę.

X