fbpx

Przezorny czy pszezorny? Jak to zapisać? Poprawna forma

Tytułowy przymiotnik nie jest już zbyt często używany w codziennej mowie użytkowników języka polskiego. W związku z tym powoli staje się archaizmem. Prawdopodobnie właśnie z tego powodu pojawiają się wątpliwości gdy trzeba poprawnie zapisać to słowo. Przezorny czy pszezorny? Który wariant jest prawidłowy? Co oznacza ten przymiotnik? Odpowiedź wraz z wyjaśnieniem znajdziecie w treści poniższego tekstu poradnika językowego.

Przezorny czy pszezorny? Która forma jest poprawna?

Poprawna jest tylko forma przezorny.

Przezorny czy pszezorny? Jak to zapisać? Poprawna forma

Przezorny czy pszezorny? Mamy tu do wyboru dwie możliwości pisowni. Pierwsza z dźwięcznym dwuznakiem rz, druga z bezdźwięcznym dwuznakiem sz. Która z tych form jest tą poprawną?

Prawidłowa odpowiedź na to pytanie brzmi przezorny. Tylko ta forma zapisana przez rz jest poprawna.

Czy wyjaśnienie dlaczego właśnie w taki sposób powinniśmy zapisywać przymiotnik przezorny, znajdziemy w zasadach ortografii języka polskiego? Niestety, wśród nich nie ma takiej, która tłumaczyłaby ten zapis. Odpowiedzi trzeba zatem poszukać w etymologii tego wyrazu.

Przymiotnik przezorny pochodzi od dawnego słowa przezor, przekór, które tłumaczy się jako  'przezieranie, przepatrzanie; przewidywanie, zdolność przewidywania, przezorność, przenikliwość', a wywodzi się z prasłowiańskiego *zьreti 'patrzeć'. Dawne słowo przezor, przezór to rzeczownik odczasownikowy pochodzący od staropolskiego wyrazu przeźrzeć.

Znane powiedzenie mówi, że przezorny zawsze ubezpieczony. Co oznacza przezorny?

Przezornym nazywamy kogoś, kto postępuje w taki sposób, by zapobiec czemuś niekorzystnemu, co jest możliwe do przewidzenia. Człowieka przezornego charakteryzuje rozwaga w postępowaniu. Komuś przezornemu zależny na tym aby przewidzieć konsekwencje danego zachowania. Osoba przezorna przewiduje następstwa swoich czynów, decyzji. Osobie przezornej, dzięki temu, że myśli o przyszłości zazwyczaj udaje się uniknąć poważnych błędów i przykrych skutków.

Synonimami przymiotnika przezorny są: zapobiegliwy, ostrożny, uważny, rozważny, roztropny, dalekowzroczny, baczny, przewidujący.

Przezorny czy pszezorny? Przykład z literatury

— Jego królewska mość działa jako przezorny i mądry wojownik, że zawczasu kraje swoje przeciw napadowi wroga ubezpiecza; gdyby wszakże chciał mnie posłuchać, podałbym mu radę, o której w tej chwili nikomu się nie śni zapewne.

Miguel de Cervantes Saavedra, Don Kichot z La Manchy

Napisane przez

Absolwent politologii. Język polski to jego pasja. Kwestie związane z polszczyzną interesują go od czasów liceum. W wolnych chwilach lubi słuchać dobrej muzyki.

X