Jakie błędy językowe najczęściej popełniają uczniowie? Nauczyciele wskazują największe problemy z polszczyzną

Nauka języka polskiego stanowi spore wyzwanie nie tylko dla obcokrajowców, ale również dla Polaków. Uczniowie w szkołach na co dzień pracują z zasadami ortografii i gramatyki, rozwijając jednocześnie umiejętności budowania płynnych wypowiedzi, dobierania słownictwa do kontekstu oraz zapisywania swoich myśli w różnych formach tekstowych. Z tego artykułu dowiesz się, jakie błędy językowe są najczęstsze i z czego wynikają.

Artykuł sponsorowany

Z jakimi problemami językowymi uczniowie mierzą się najczęściej?

Nauczyciele oferujący korepetycje z języka polskiego na BUKI zauważają, że problemy językowe uczniów zależą od poziomu edukacji. Podkreślają oni, że oficjalne materiały CKE wyróżniają błędy ortograficzne, interpunkcyjne, gramatyczne, fleksyjne, leksykalne, frazeologiczne, słowotwórcze oraz stylistyczne.

Częsty problem polega też na trudnościach w przeniesieniu własnych myśli do tekstu pisanego. Pisanie jest jedną z kluczowych umiejętności ocenianych na egzaminach, a błędy wynikają z braków w ortografii i interpunkcji, a także budowie zdania.

W zakresie poprawnej polszczyzny problematyczne są też naleciałości regionalne związane z używaniem na co dzień etnolektów i gwar. Wyrazy, zwroty i gramatyka powszechnie wykorzystywane lokalnie są uznawane zwykle za niepoprane w świetle podstawy programowej. Uczniowie mają obowiązek nauki języka literackiego.

Ortografia i interpunkcja nadal sprawiają najwięcej trudności

Nauczyciele języka polskiego zwracają uwagę na ortografię i interpunkcję, które nadal powodują największe problemy na każdym etapie edukacji. Braki wyniesione ze szkoły podstawowej mogą ciągnąć się za uczniem aż do matury, co negatywnie wpływa na wynik egzaminu z polskiego. Trudności dotyczą między innymi:

• Pisania „nie” łącznie lub rozdzielnie z poszczególnymi częściami mowy.
• Poprawne używanie rz i ż, ch i h, u i ó, a także ą, ę, ł.
• Różnicy pomiędzy wyrazami zaczynającej się od małej i wielkiej litery.
• Stawiania przecinków w niewłaściwych miejscach lub niestawianie ich wcale.
• Brak akapitów w momencie rozpoczęcia innej myśli.

Wielu uczniów pisze „na czuja”, nie zastanawiając się nad poprawnymi zasadami ortograficznymi i interpunkcyjnymi. Poprawne stosowanie znaków diakrytycznych oraz przestrzeganie innych zasad sprawia natomiast, że cały tekst staje się bardziej czytelny.

Błędy gramatyczne, które regularnie pojawiają się w pracach uczniów

Potencjalne problemy związane z gramatyką języka polskiego wynikają z nieznajomości zasad odmiany poszczególnych części mowy. Objawia się to szczególnie w piśmie, gdy uczniowie nie są w stanie stworzyć zgodności pomiędzy podmiotem a orzeczeniem. Braki w gramatyce prowadzą najczęściej do problemów związanych z fleksją i składnią zdania, przez co tekst pisany jest nieczytelny i niezrozumiały.

Częstym problemem są tzw. potoki składniowe, czyli pisanie tekstu w taki sposób, w jaki uczeń wypowiada się na co dzień. Treści te nie zawierają zwykle znaków przystankowych, są chaotyczne i trudno zrozumieć ich sens. Brak logicznego uporządkowania myśli może nawet doprowadzić do całkowitego odrzucenia tekstu na egzaminie CKE i przyznania za zadanie pisemne zera punktów.

Ubogie słownictwo i powtarzalne konstrukcje zdań

Niska jakość wypowiedzi to kolejny problem uczniów, jaki może prowadzić do słabych ocen i niskich wyników na egzaminach. Nawet pomimo braku rażących błędów gramatycznych i ortograficznych wypowiedzi mogą być mało interesujące, niezbyt szczegółowe, a do tego po prostu nudne i monotonne.

Wynika to zazwyczaj z ograniczonego zasobu słów i wyrażeń, co prowadzi do ciągłego powtarzania tych samych czasowników, przymiotników czy konstrukcji zdaniowych. Taka wypowiedź staje się mało precyzyjna, schematyczna i bezpieczna. To z kolei prowadzi do obniżenia oceny przez nauczyciela, a także zaniżenia wyniku z matury czy egzaminu ósmoklasisty.

Internet i język potoczny a szkolna polszczyzna

Młodzi ludzie często posługują się językiem potocznym, służącym im do komunikacji z rówieśnikami. Przekładanie treści z mediów społecznościowych, komunikatorów czy codziennych rozmów na teksty szkolne nie jest jednak odpowiednim zachowaniem. Edukacja szkolna bazuje na poprawnej polszczyźnie, zatem pisanie „skibidi” czy „67” nie pokrywa się z podstawą programową.

Jednocześnie jednak język potoczny określa się mianem odrębnej odmiany polszczyzny, zatem całkowite zakazywanie zwrotów z Internetu nie jest zasadne. Nauczyciele powinni umieć wyjaśnić uczniom różnicę pomiędzy slangiem a językiem literackim, zachęcając ich do poprawności na lekcjach i podczas rozwiązywania zadań.

Jak nauczyciele mogą pomóc w eliminowaniu najczęstszych błędów?

Praca nauczycieli języka polskiego nie kończy się na zakreśleniu błędów czerwonym długopisem. Powinna wykraczać poza formalności i obejmować realne wsparcie w rozwoju językowym, obejmującym ortografię, interpunkcję, stylistykę, składnię i gramatykę. Uczeń musi wiedzieć, jak ma się wypowiadać i dlaczego właśnie dana forma jest konieczna w konkretnej sytuacji.

Eksperci podkreślają, że wsparcie w eliminowaniu błędów powinno opierać się na:

• Regularnej pracy z tekstami pisanymi różnym stylem.
• Ćwiczeniach związanych z wąską kategorią błędów i poprawnymi wariantami.
• Prowadzeniu indywidualnej listy często popełnianych wpadek językowych.
• Pracy ze słownikiem języka polskiego (książkowym, a nie internetowym).
• Systematycznym czytaniu i pisaniu zgodnie z wytycznymi MEN i CKE.

Rozwój umiejętności językowych to nie tylko przymusowe dyktanda, wypracowania na kilka stron i tworzenie tabel deklinacji czy koniugacji. Ważniejsza jest regularna praca nad drobnymi elementami, które powodują trudności w posługiwaniu się poprawną polszczyzną. Nie chodzi tu jednak jedynie o wyjaśnienie reguł w teorii, lecz sprawną praktykę wynikającą ze świadomej komunikacji własnych myśli.

Artykuł sponsorowany