fbpx

Ostracyzm – znaczenie i przykłady użycia

Co to jest ostracyzm, jaka jest definicja tego słowa? Czy ma ono jakiś związek z czymś ostrym, a może to tylko przypadek? I co wspólnego z tym słowem ma starożytna Grecja? O tym wszystkim opowiemy w naszym artykule.

Ostracyzm słownik definicja znaczenie słowa przykłady użycia Polszczyzna.pl

Czy ostracyzm może być ostry?

Czasem jakieś słowo kojarzy nam się z innym. W tym przypadku ostracyzm może być pojmowany jako coś ostrego. Niektórzy myślą, że to jakiś gatunek rośliny, tak jak ostrokrzew; inni – że to epoka literacka, jak choćby modernizm czy pozytywizm. A czym tak naprawdę jest ostracyzm?

Co to jest ostracyzm? Znaczenie słowa

Definicja słowa ostracyzm jest następująca:

  1. Wykluczenie (często tymczasowe) kogoś ze społeczności, grupy lub społeczeństwa.
  2. Pierwotnie słowo to oznaczało tajne głosowanie w starożytnej Grecji, podczas którego dochodziło do wskazania i wygnania osób uważanych za zagrożenie dla demokracji (więcej w opisie etymologii tego słowa).

Przykład z życia:

Jeśli wyrzucisz kogoś ze społeczeństwa, spowodujesz ostracyzm tej osoby.

Wyrazy bliskoznaczne i synonimy słowa ostracyzm

Pomocne w zapamiętaniu tego, czym jest ostracyzm, będą na pewno synonimy i wyrazy bliskoznaczne:

  • wyrzucenie,
  • wykluczenie,
  • wydalenie,
  • pozbycie się kogoś,
  • bojkot towarzyski,
  • banicja.

Przykłady użycia słowa ostracyzm w literaturze

W Wilnie stosowaliśmy wobec niego, jak myślę, ostracyzm natury towarzyskiej, pisał i nie znajdowało to w naszych oczach uznania.

Czesław Miłosz, Abecadło Miłosza, 1997

Zastosowano towarzyski ostracyzm, który potrafił spowodować, że pewne obszary życia nagle przestawały istnieć. Tak miało stać się także z Tyrmandem. Był w sytuacji beznadziejnej.

Mariusz Urbanek, Zły Tyrmand, 1992

Przykłady użycia słowa ostracyzm w prasie

Używałem zbyt ostrych słów, niepotrzebne były wycieczki osobiste, lecz nie to było moją intencją. Proszę pamiętać o ostracyzmie , jaki nas otaczał. Gdy człowiek jest oblężony, zaczyna walić na oślep.

Paweł Smoleński, Upadek, Gazeta Wyborcza, 1992

Przykłady użycia słowa ostracyzm w internecie

Sądy nie są jednak przygotowane do rozpatrywania tego typu spraw. Będą się one toczyć latami, a w tym czasie ludzie, którzy nikomu niczym nie zawinili, będą narażeni na infamię i ostracyzm społeczny oraz pozbawieni pracy.

Marek Borowski, www.borowski.pl, 2006

Odmiana słowa ostracyzm

liczba pojedyncza
M.   ten ostracyzm
D.    nie ma ostracyzmu
C.    przyglądam się ostracyzmowi
B.    widzę ostracyzm
N.    idę z ostracyzmem
Ms. mówię o ostracyzmie
W.   ty ostracyzmie

Dodajmy, że słowo to nie jest używane w liczbie mnogiej.

Etymologia słowa ostracyzm

Jakie jest pochodzenie tego słowa i co pierwotnie oznaczało? Otóż ostracyzm pochodzi z greki; ostrakismós to „wygnanie na mocy wyroku sądu skorupkowego”, natomiast óstrakon to „skorupa, muszla”. Warto wspomnieć, że słowo z tym związane, czyli ostrakon, to gliniane naczynie, na którym podczas głosowania w starożytnej Grecji były ryte imiona tych osób, które zagrażały demokracji zdaniem głosujących.

Popularne połączenia słowa ostracyzm

  • ostracyzm towarzyski, społeczny, środowiskowy;
  • grozić komuś ostracyzmem;
  • poddać kogoś / ktoś poddany lub poddawany ostracyzmowi.

Ostracyzmie czy ostracyźmie?

W piśmie rzeczowniki zakończone m.in. na -yzm oraz -izm zachowują w odmianie literę z, dlatego poprawną formą miejscownika jest ostracyzmie, nie ostracyźmie. Natomiast w mowie można powiedzieć zarówno o [ostracyźmie], jak i [ostracyzmie], jednak pierwszy wariant jest częstszy.

💡  Zainteresuje Cię również:  

Napisane przez

Absolwent Wydziału Bioinżynierii Zwierząt na UWM w Olsztynie. Miłośnik chemii i języka ojczystego, krzewiciel i popularyzator poprawnej polszczyzny. Na co dzień redaktor internetowy, meloman i miłośnik polskiej klasyki filmowej. W wolnym czasie gra na pianinie, czyta Lema, Vonneguta i Murakamiego oraz artykuły popularnonaukowe. Lubi się uczyć i uczyć innych.

X