Swada – co to znaczy? Definicja, synonimy, przykłady użycia
Często mamy okazję słuchać wypowiedzi różnych znanych ludzi – osobistości ze świata polityki, estrady, gwiazd kina i telewizji itd. Naszą uwagę przyciąga sposób ich mówienia, a na forum publicznym niekiedy można przeczytać komentarze, że ktoś wypowiada się z niezwykłą swadą. Co to dokładnie oznacza? Czy można to uznać za komplement i pochwałę, czy raczej przykre zwrócenie uwagi? Co takiego kryje się pod pojęciem swada? Dowiecie się tego z poniższego tekstu. Ciekawe, czy po jego przeczytaniu powiecie, że został napisany ze swadą!
Swada – definicja słowa
To jak to jest z tą swadą? Czy to coś pozytywnego? Zdecydowanie tak, wręcz można ją uznać za coś bardzo pożądanego. Jeżeli ktoś powie, że jakaś osoba mówi ze swadą, to jest to pochwała jej wypowiedzi – pochwała, którą niejeden mówca chciałby usłyszeć.
Swadą określa się bowiem lekkość i łatwość w formułowaniu myśli przejawiającą się poprzez płynność i potoczystość w mówieniu lub pisaniu. Gdy mówimy o swadzie, zaznaczamy w ten sposób, że ktoś potrafi opowiadać o czymś, mówiąc lub pisząc w sposób niezwykle barwny i bardzo przekonujący. Do tego dochodzą jeszcze entuzjazm, humor, energia i polot, które emanują od osoby mówiącej, daje o sobie znać jej błyskotliwość. To wszystko przyciąga jeszcze większe zainteresowanie audytorium.
Osoba obdarzona swadą, gdy mówi, robi to z wielkim wdziękiem, płynnie, potrafi znaleźć odpowiednie w danej chwili słowa bez nerwowego szukania ich w głowie. Zdania zdają się układać same we właściwą treść. Swada pozwala również zręcznie przechodzić z jednego wątku do drugiego bez burzenia spójności wypowiedzi i jej kontekstów, a osobie, która się nią charakteryzuje, daje niebywałą spontaniczność i swobodę. W takich wypowiedziach nie ma jednak cienia sztuczności – mówiąc kolokwialnie, swada to mówienie na luzie. Nie będzie nadużyciem, jeśli pozwolimy sobie zaryzykować stwierdzenie, że osoba mówiąca ze swadą jest żywym przykładem zdania: „Aby język giętki powiedział wszystko, co pomyśli głowa".
Swada niesie ze sobą coś jeszcze. Gdy ktoś mówi ze swadą, jego słuchacze nie są znudzeni. Wystąpienie przyciąga uwagę, a przekaz sprawia, że chciałoby się słuchać i słuchać tej osoby godzinami. Nieważne, czy opowiada o przygodach podczas podróży do amazońskiej dżungli, czy o tym, co ją spotkało podczas ostatniego spaceru. Każdy poruszony temat, nawet ten najbardziej prozaiczny, jest podany w tak fascynujący sposób i tak przyjemnej formie, że nie można wyjść z podziwu.
To samo można rzec o pisaniu. Gdy książki autorki czy autora są napisane ze swadą, to są tak wciągające, że trudno się od nich oderwać, a po ich skończeniu można poczuć nawet lekki niedosyt i chętnie sięgnęłoby się po kolejne.
Swada to cecha, której raczej nie da się wyuczyć. To coś wrodzonego, naturalnego. Osoba, która mówi lub pisze ze swadą, może to robić, używając potocznego języka pełnego wplecionych w swoją opowieść żartów, skrótów myślowych, dygresji oraz anegdot sypanych jak z rękawa, które jedynie uświetniają całość wypowiedzi.
Swada – etymologia
Swada to rzeczownik rodzimego pochodzenia. Wywodzi się od prasłowiańskiego vaditi ('kłócić się', 'oskarżać', 'ganić'). Co ciekawe, od tego samego wyrazu pochodzą także słowa wada oraz zwada. Dawniej swada oznaczała kłótnię lub spór (swadnik to niegdysiejsze określenie oszczercy). Z czasem nastąpiła zmiana znaczenia na to, które funkcjonuje obecnie.
Swada – synonimy
- Elokwencja, płynność, zacięcie krasomówcze, dar słowa, werwa, temperament, energia, rozmach, zacięcie, żywiołowość, witalność, witalizm, wigor, ikra, duch, dynamizm, dynamika, dynamiczność, prężność, aktywność, żywość, operatywność, rzutkość, ogień, chęć działania, siła witalna.
Swada – odmiana
Liczba pojedyncza:
- M. swada
- D. swady
- C. swadzie
- B. swadę
- N. swadą
- Ms. swadzie
- W. swado
Liczba mnoga:
- M. swady
- D. swad
- C. swadom
- B. swady
- N. swadami
- Ms. swadach
- W. swady
Swada – przykłady zdań
- Profesorowie Bralczyk i Miodek opowiadają o języku polskim z taką swadą, że słuchając ich, wiedza sama wchodzi do głowy.
- Podziwiam swadę tej podróżniczki, z jaką opisuje w książkach każdą swoją wyprawę.
- Zakonnik z właściwą sobie swadą głosił nauki rekolekcyjne w naszej parafii, a ludzie chętnie go słuchali, gdyż kazania nie były nudne.
- Lubię tę prezenterkę i jej charakterystyczną swadę, z jaką prowadzi różne koncerty, festiwale i programy telewizyjne.
Przykłady użycia w literaturze i publikacjach
Chudy jegomość w rogowych okularach bezceremonialnie wziął Dyzmę za guzik i z niezwykłą swadą zaczął mu klarować zasady organizacji Akademii Literackiej, przy czym wyraził przekonanie, że pan prezes, w zrozumieniu idei tworzenia osi piśmiennictwa polskiego, zechce poprzeć projekt nie tylko u ministra oświaty, lecz i u prezydenta Rzeczypospolitej. Do towarzystwa przyłączyło się jeszcze kilku panów, którzy, nie szczędząc elokwencji, namawiali Nikodema do poparcia całej akcji.
Tadeusz Dołęga-Mostowicz, Kariera Nikodema Dyzmy
Ujrzałem kobietę lat około dwudziestu dwu, średniego wzrostu, biało ubraną, otoczoną kręgiem mężczyzn i trzymającą w ręku wachlarz z piór. Widząc wchodzącego Rastignaca, wstała, podeszła ku nam, uśmiechnęła się z wdziękiem, rzuciła mi melodyjnym głosem parę pochlebnych słów z pewnością przygotowanych. Przyjaciel nasz oznajmił mnie jako wschodzący talent, a zręczność jego, jego gaskońska swada, zjednały mi sympatyczne przyjęcie. Stałem się przedmiotem powszechnej uwagi, co mnie zawstydziło; szczęściem Rastignac wspomniał o mej skromności.
Honoré de Balzac, Jaszczur
