fbpx

100 najczęściej popełnianych błędów językowych w Internecie w 2019 r. Raport o kondycji polskiej ortografii w Internecie

100 najczęściej popełnianych błędów językowych w Internecie w 2019 r. Raport o kondycji polskiej ortografii w Internecie

Przedmowa

Nadwyraz.com, marka promująca poprawną polszczyznę i literaturę, we współpracy z serwisem Polszczyzna.pl, zachęcona pozytywnym odzewem ze strony Czytelników już po raz drugi postanowiła zbadać jakość języka ojczystego, którym posługują się internauci. Choć wnioski wysnute w poprzednim roku nie nastrajały optymistycznie, sam raport pobudził wielu do refleksji – quo vadis, internetowa polszczyzno?
Autorom niniejszego zestawienia zależy przede wszystkim na tym, by wyniki ich badań trafiły do szerokiego grona odbiorców, ponieważ brak refleksji nad językiem przyczynia się do pogorszenia jego jakości. Język jest wartością, naszym dziedzictwem kulturowym. W XIX w., czasach rusyfikacji i germanizacji, nasi przodkowie nieugięcie stali na straży mowy ojczystej. Powstały wówczas najwybitniejsze utwory w historii literatury polskiej – „Pan Tadeusz” i „Dziady” Adama Mickiewicza, „Lalka” Bolesława Prusa i Trylogia Henryka Sienkiewicza. Rozkwit języka w sytuacji zniewolenia był fenomenalnym paradoksem. W burzliwym XX w. również powstało wiele utworów literackich stanowiących wzór językowy dla czytelników.

Sklep Nadwyraz.com

Autorom niniejszego zestawienia zależy przede wszystkim na tym, by wyniki ich badań trafiły do szerokiego grona odbiorców, ponieważ brak refleksji nad językiem przyczynia się do pogorszenia jego jakości. Język jest wartością, naszym dziedzictwem kulturowym. W XIX w., czasach rusyfikacji i germanizacji, nasi przodkowie nieugięcie stali na straży mowy ojczystej. Powstały wówczas najwybitniejsze utwory w historii literatury polskiej – „Pan Tadeusz” i „Dziady” Adama Mickiewicza, „Lalka” Bolesława Prusa i Trylogia Henryka Sienkiewicza. Rozkwit języka w sytuacji zniewolenia był fenomenalnym paradoksem. W burzliwym XX w. również powstało wiele utworów literackich stanowiących wzór językowy dla czytelników.

Sporo jednak zmieniło się w nowym stuleciu, czasach wszechobecnej informatyzacji, gdy Internet stał się rozrywką niemal każdego z nas. Jesteśmy świadkami powolnego wymierania rynku prasy, poziom czytelnictwa wśród Polaków nadal pozostawia wiele do życzenia. Kontakt ze słowem pisanym staje się coraz rzadszy, a wielu naszych rodaków posługuje się niemal wyłącznie polszczyzną potoczną. Piszemy tak, jak mówimy. Ważna jest dla nas komunikatywność, nie estetyka wypowiedzi. Tylko dlaczego tak wielu z nas zwraca uwagę na swój wygląd, wystrój mieszkania, karoserię samochodu i malownicze krajobrazy, a piękno języka staje się sprawą drugorzędną? Niestety, w wirtualnym świecie prędzej dostaniemy tzw. lajka za efektowne zdjęcie niż wartościowy tekst.

Spróbujmy zatem przyjrzeć się błędom językowym, które popełnili polscy internauci w 2019 r. Sprawdźmy, jakiego typu są to naruszenia normy językowej oraz z czego mogą wynikać. Zastanówmy się, co zmieniło się w języku internautów w porównaniu z rokiem 2018.

Wyniki zeszłorocznego raportu zaskoczyły nie tylko samych organizatorów, ale również opinię publiczną, ponieważ przeprowadzone badanie było szeroko komentowane w mediach masowego przekazu. Okazało się bowiem, że kaleczymy polszczyznę zaskakująco często i to w sytuacjach, które – mogłoby się wydawać – nie powinny mieć miejsca. Sprawa dotyczy przypadków popełniania kardynalnych błędów w prasie internetowej, w której należałoby dbać o słowo pisane.

Najwięcej grzechów językowych popełnili jednak internauci, którzy w serwisach społecznościowych do polszczyzny podchodzą w bardzo nonszalancki sposób i popełniają przede wszystkim błędy ortograficzne. Czy w 2019 roku coś się zmieniło i internauci zaczęli dbać o język ojczysty? Odpowiedź na to pytanie znajdziemy w niniejszym raporcie.

Krzysztof Kacprzykowski, Polszczyzna.pl

Wszyscy chcemy mówić i pisać dobrze. Zwykle też jesteśmy świadomi tego, że popełniamy błędy. Raport niniejszy zbiera je i opisuje, więc jeśli podejdziemy do niego w sposób otwarty, może nam posłużyć jako pomocnik w wyplenieniu tego, co rozpoznamy jako wadę naszego pisania. Trzeba też przyznać, że zaprezentowane w raporcie formy zaistniały dlatego, że się komuś palec omsknął na klawiaturze realnej bądź ekranowej.

 

Część niepoprawnych form odzwierciedla przemiany normy ortograficznej w ciągu stu lat. W znacznej mierze dotyczy to pisowni łącznej i rozdzielnej. Nie twierdzę, że pisanie przez młodszych użytkowników „conajmniej” lub „wziąść” jest przejawem konserwatyzmu, ale „majątkiem” polszczyzny jako języka żywego, a nie sztucznego, są też pozanormatywne warianty jednostek i kategorii.

 

Formy celownika liczby mnogiej typu „ludzią” (zamiast: „ludziom”) są nowe. Uwidaczniają masowe problemy w wymowie, mieszanie zakończeń -om i ą; niekiedy może to być wynik pouczeń: „nie mów -om!”, niesłusznie zastosowanych do każdego typu.

 

Trudniejsze do uchwycenia niż błędne formy i ekspresywne pleonazmy są zmiany stylistyczne, ustępowanie polszczyzny ogólnej kulturalnej przed tym, co właściwe pełnemu ekspresyjnych wyrażeń językowi mówionemu. Media społecznościowe naśladują sposoby porozumiewania się w różnych sytuacjach realnego życia, więc należy je traktować właściwie – jako medium właśnie. Źródłem błędów są jednostki mówiące i piszące, a rozmaite platformy tylko je przekazują i utrwalają. Na tym polega właśnie wielka zmiana, że ulotne pogawędki trwają na serwerach i da się je odnaleźć oraz poddać refleksji.

 

Językoznawcy bywają bardziej wyrozumiali niż redaktorzy i publicyści wobec zmian, innowacji, które z perspektywy pedagogicznej postrzega się jako błędy lub co najmniej usterki. Chwila zastanowienia się nad językiem „tej dzisiejszej młodzieży” również jest cenna. Rozprzestrzenianie się językowych żartów nie jest groźne, dopóki umiemy odnaleźć stylistyczną równowagę, nie naruszamy niepotrzebnie lub nieświadomie zasad językowej stosowności.

 

Raport niewątpliwie pomaga nam spojrzeć na polszczyznę zarówno okiem miłośników języka, jak i w sposób bardziej zobiektywizowany i statystycznie uporządkowany. Krytykowanie jakichś jego elementów, ale poprawną polszczyzną, również przyniesie korzyść. Zawsze warto dbać o język ojczysty, nie tylko od święta.

dr Artur Czesak, Dobry słownik

Wynalezienie Internetu to postęp porównywalny z dokonaniem Gutenberga. Znacząco zwiększył się dostęp do informacji. Jednak w świecie Jana z Moguncji słowo pisane darzone było szacunkiem, natomiast w wirtualnym świecie język coraz bardziej ulega deformacji, co zilustrował zeszłoroczny raport. Przyzwyczailiśmy się przecież do swobody wypowiedzi. Ale czy w obrębie tej wolności mieścić się może łamanie podstawowych reguł języka? Raport 100 najczęściej popełnianych błędów w Internecie w 2018 r. odsłonił bardzo wiele grzechów użytkowników polszczyzny. Co jednak przyniesie 2019 r.? Przekonajmy się.

Marika Naskręt, filolog, nauczycielka języka polskiego

Metodologia

  • Raport został przygotowany na podstawie analizy danych za 2019 r., tj. od 1 stycznia do 31 grudnia 2019 r. Dane pozyskano przy użyciu profesjonalnego narzędzia do monitoringu Internetu SentiOne oraz monitoringu własnego.
  • Monitoring bazował na puli słów kluczowych, tj. wytypowanych błędach językowych w wielu konfiguracjach (odmienionych przez przypadki, z polskimi znakami oraz bez nich). Słowa kluczowe zostały przygotowane przez serwis Polszczyzna.pl oraz stronę na portalu Facebook o nazwie Poprawna polszczyzna w niezależnej wielomiesięcznej analizie (monitoring własny oraz ankietowanie ponad 300 tys. czytelników serwisu). Pozwoliło to na wytypowanie kilkuset błędów językowych, które zostały poddane szczególnemu monitoringowi internetowemu.
  • Materiał do analizy zaczerpnięto z następujących źródeł: Facebook, YouTube, Wykop, portale internetowe, fora dyskusyjne, blogi, recenzje oraz pozostałe platformy mediów społecznościowych (m.in. Instagram, Twitter).
  • Analiza dotyczyła 158 błędów językowych w różnych konfiguracjach i obejmowała 12 miesięcy (1.01.2019–31.12.2019 r.). Łączna liczba otrzymanych i przeanalizowanych danych wyniosła 4 404 887.

100 najczęściej popełnianych błędów językowych w Internecie w 2019 r. Raport o kondycji polskiej ortografii w Internecie
100 najczęściej popełnianych błędów językowych w Internecie w 2019 r. Raport o kondycji polskiej ortografii w Internecie

15 najczęstszych błędów w Internecie w 2019 r.

  • Zanim przejdziemy do szczegółowej analizy błędów, sprawdźmy, jakie pojawiły się w niechlubnej pierwszej piętnastce. W czołówce znalazły się przede wszystkim błędy ortograficzne: napewno, wogóle/w ogule, na prawdę, narazie, dzień dzisiejszy, po za tym/pozatym, na codzień/nacodzień, wziąść, niewiem, conajmniej, muj, z przed/zprzed, apropo/a propo, pod rząd oraz na przeciwko.
  • Wnioski nasuwają się same – wśród 15 najczęstszych błędów popełnianych przez internautów aż 13 dotyczy niepoprawnego zapisu. Jeśli porównamy powyższe dane z danymi zeszłorocznymi, nie dostrzeżemy większych zmian – wciąż popełniamy te same błędy, z bardzo podobną częstotliwością.
  • Największe źródła błędów w polskim Internecie stanowią: Facebook (27,2% zgromadzonego materiału), YouTube (20,5%) oraz Twitter (16,9%). Przypomnijmy, że zeszłoroczną czołówkę zajmowały: Facebook (40,2% – w tym roku wynik zdecydowanie na korzyść portalu społecznościowego), YouTube (20,8%) oraz fora dyskusyjne (10,8%).
  • Choć proporcje znacząco uległy zmianie, niepokoić powinny portale internetowe, które generują aż 14,6% błędów. Wydawać by się mogło, że takie strony w sieci są źródłem powszechnych informacji, dlatego też powinny cechować się starannością językową.
  • Wciąż utrzymuje się tendencja do popełniania największej liczby błędów w miejscach, w których obowiązuje największa swoboda wypowiedzi – są to przede wszystkim portale społecznościowe i fora dyskusyjne.

100 najczęściej popełnianych błędów językowych w Internecie w 2019 r. Raport o kondycji polskiej ortografii w Internecie

10 najczęstszych błędów ortograficznych

Błędy ortograficzne to użycie niewłaściwych liter w zapisie, niewłaściwa pisownia łączna lub rozdzielna czy niepoprawne użycie małych i dużych liter na początku wyrazów.

  • Tak jak w poprzednim roku tego typu błędy znalazły się w czołówce ogólnego zestawienia. Wielu internautów nadal ma problem z zapisem słów i wyrażeń, takich jak na pewno, w ogóle, naprawdę, na razie, poza tym, na co dzień, nie wiem, co najmniej, mój, sprzed.
  • Co ciekawe, aż dziewięć błędów z powyższego zestawienia pojawiło się w pierwszej dziesiątce w raporcie za rok 2018! Popełniamy wciąż te same błędy! Pisownia łączna i rozłączna jest naszą piętą achillesową. Zbyt małą uwagę zwracamy na pisownię wyrażeń przyimkowych i przyimków złożonych. Interesujący jest również zapis przeczenia nie z czasownikiem wiedzieć – internauci zdają się zapominać, że partykułę przeczącą w tym wypadku należałoby zapisać oddzielnie.
  • Jak unikać tego typu błędów? Czytać. Korzystać ze słowników ortograficznych. Rozwiązywać quizy i dyktanda, których jest sporo w Internecie. A przede wszystkim – należy uświadomić sobie, że mamy problem z pisownią konkretnych słów i wyrażeń. Wtedy możemy zapisać je wielkimi literami i powiesić w widocznym miejscu. Nauka ortografii to przecież wzrokowe zapamiętanie prawidłowej postaci wyrazu.

100 najczęściej popełnianych błędów językowych w Internecie w 2019 r. Raport o kondycji polskiej ortografii w Internecie

10 najczęstszych błędów fleksyjnych

  • Polscy internauci najczęściej nie potrafią w poprawny sposób odmienić i zapisać następujących wyrazów: wziąć, ludziom, rozumiem, dzieciom, kupować, pierwszy/pierwsza, lubiłem/lubiłam, doktor, poszedłem, przekonujący.
  • Niepoprawne formy wziąść oraz ludzią pojawiły się w czołówce zestawienia, identycznie jak w roku ubiegłym. Nowością na podium (3. miejsce) jest błędna forma ja rozumie, której nie odnotowano w 2018 r.
  • Jak się okazuje, Polacy wciąż żyją w nieświadomości, że jedyną akceptowalną formą bezokolicznika jest wziąć – bez ś.
  • Podobnie sprawa się ma z formą rzeczowników w celowniku liczby mnogiej –końcówka -om wciąż jest wypierana przez . Końcówka pojawia się jedynie w odmianie przez przypadki w liczbie pojedynczej. Źródłem tego typu błędów jest nieznajomość paradygmatów fleksyjnych, a także niepoprawna wymowa ą lub om – coraz częściej w miejscu ą słyszymy om lub odwrotnie.
  • Z kolei czasownik rozumieć odmienia się jak wiedzieć i umieć – w pierwszej osobie liczby pojedynczej czasu teraźniejszego pojawia się końcówka -em: rozumiem, wiem i umiem. Użytkownicy języka na siłę chcieliby odmieniać powyższe czasowniki według koniugacji /-esz. Szkoda, że nie pamiętają o nosowości ę
  • Pozostałe błędy, które zostały umieszczone na wykresie, to naruszenia normy w odmianie dość popularnych czasowników, takich jak: lubić, kupować, iść.
  • Nieprawidłowa postać liczebnika porządkowego pierwszy, rzeczownika doktor oraz imiesłowu przekonujący to błędy, które także pojawiły się w zestawieniu za rok 2018.

Czy rację mają zwolennicy wyłączenia nauki gramatyki z programu nauczania języka polskiego? To pytanie retoryczne.

100 najczęściej popełnianych błędów językowych w Internecie w 2019 r. Raport o kondycji polskiej ortografii w Internecie

10 najczęstszych błędów leksykalnych

Masło nad wyraz maślane, czyli błędy słownikowe. Dotyczą użycia wyrazów w niewłaściwym znaczeniu, mylenia słów podobnie brzmiących, posługiwania się pleonazmami (tzw. masło maślane) czy naruszenia łączliwości wyrazów. Do błędów leksykalnych zaliczyć możemy także błędy frazeologiczne (wszelkie nieuzasadnione innowacje dotyczące związków frazeologicznych) i słowotwórcze (tworzenie słów niezgodnie z zasadami słowotwórstwa).

  • W zeszłym roku kategorię tę nazwano „Pleonazmy i błędy frazeologiczne”, bo te właściwie dominowały. Jak było w roku 2019? Bardzo podobnie, gdyż dzień dzisiejszy i okres czasu to pleonazmy, które wciąż znajdują się na podium naszego niechlubnego zestawienia. Trzecie miejsce zajmuje kontaminacja w każdym bądź razie (skrzyżowanie zwrotów w każdym razie i bądź co bądź), która wyparła zeszłoroczne trwać nadal.
  • W kategorii „Błędy leksykalne” w 2019 r. pleonazmy były naszą specjalnością. Na kolejnych miejscach znalazły się: trwać nadal, kartka papieru, spadać w dół, po najmniejszej linii oporu, fakt autentyczny, języczek uwagi, akwen wodny. Tylko dwa z tych błędów to błędy frazeologiczne – po najmniejszej linii oporu (zamiast po linii najmniejszego oporu) oraz języczek uwagi (zamiast języczek u wagi).

Czy możemy uniknąć błędów leksykalnych? Oczywiście – zaglądając na strony internetowe poradni językowych. Warto też zastanawiać się nad znaczeniem słów, których używamy.

100 najczęściej popełnianych błędów językowych w Internecie w 2019 r. Raport o kondycji polskiej ortografii w Internecie

10 najczęstszych błędów składniowych

Błędy ortograficzne to użycie niewłaściwych liter w zapisie, niewłaściwa pisownia łączna lub rozdzielna czy niepoprawne użycie małych i dużych liter na początku wyrazów.

  • Błędy składniowe to błędy gramatyczne, które polegają na niewłaściwym łączeniu form wyrazowych w jednostki tekstu.
  • W porównaniu z wynikami badania za rok 2018 również w tej kategorii niewiele się zmieniło. Przypomnijmy: pod rząd, dlatego bo, półtorej roku, po prawo/po lewo, półtora godziny, dlatego ponieważ, półtorej tygodnia, ubrać sukienkę, dla czemu to błędy znajdujące się na czele naszego zeszłorocznego zestawienia. W tym roku miejsca te zajęły odpowiednio błędy takie jak: pod rząd, dlatego bo, po lewo/po prawo, półtorej roku, dlatego ponieważ, półtora godziny, ubrać kurtkę/sukienkę, półtorej tygodnia, dla czemu.
  • Główne grzechy internautów w zakresie naruszenia polskiej składni to nieświadomość, że istnieje wyrażenie z rzędu, nieznajomość spójników złożonych (dlatego że) i nieumiejętność dopasowania rodzaju liczebnika ułamkowego półtora do rodzaju rzeczownika (w rodzaju męskim i nijakim – półtora, w rodzaju żeńskim – półtorej).
  • Dziwić może osobliwość we wskazywaniu strony – powinniśmy mówić po prawej/po lewej stronie bądź z prawej/z lewej strony. Mamy też kłopot z ubieraniem sięsukienkę czy kurtkę możemy włożyć, założyć, ale nie ubrać.

Choć polska składnia jest dość swobodna, nie powinniśmy tej swobody nadużywać.

Podsumowanie

Błędy ortograficzne to użycie niewłaściwych liter w zapisie, niewłaściwa pisownia łączna lub rozdzielna czy niepoprawne użycie małych i dużych liter na początku wyrazów.

  • Wnioski wyciągnięte z drugiego już raportu poświęconego błędom językowym w polskim Internecie będą podobne jak w pierwszym. Nasuwa się więc pytanie – czy istnieje sens ponownego prowadzenia tego typu badań? Odpowiedź nie jest oczywista. Powtórzenie analizy potwierdziło, że polscy internauci w dalszym ciągu wykazują niską świadomość językową. Wielu z nas jest obojętne, jaką polszczyzną się posługujemy. Istotna staje się komunikatywność – ale czy możemy ją zachować, redagując nasze wypowiedzi w sposób dowolny, bez poszanowania norm i reguł językowych?
  • Wyniki raportu za 2019 r. pokazały, że Polakom potrzebna jest lepsza edukacja w zakresie poprawnej polszczyzny. Przede wszystkim na niskim poziomie opanowaną mamy znajomość ortografii, w dalszej kolejności naprawy wymaga znajomość słownictwa (użycie w odpowiednim znaczeniu i kontekście) oraz odmiana wyrazów.
  • Jak wykazało badanie, najmniej kontrolujemy nasz język w mediach
    społecznościowych, takich jak Facebook czy Twitter, podobnie jest z serwisem YouTube. Niepokoi jednak coraz większa frekwencja naruszeń norm językowych na portalach internetowych, które często stanowią zamiennik prasy czy książki.
  • Internauci w niewielkim stopniu biorą sobie do serca smutną prawdę, że język, jakiego używamy, świadczy o nas. Niskie uświadomienie językowe, edukacja polonistyczna polegająca głównie na czytaniu i omawianiu lektur oraz marginalizacja mowy ojczystej w codziennym życiu przekładają się na jakość polszczyzny, co dostrzec możemy w polskim Internecie.
  • Remedium na taki stan rzeczy mogą być kampanie społeczne, popularyzacja języka ojczystego w sieci (stamtąd bowiem zaczerpnięty został materiał do niniejszego badania), refleksja nad mową czy kładzenie nacisku na wiedzę o języku w szkołach podstawowych i średnich. Jest dużo do zrobienia w tym zakresie, ale jeszcze nic straconego.

Miejmy nadzieję, że za rok wyniki kolejnego badania napawać nas będą większym optymizmem.

Raport najpopularniejszych słów młodzieżowych w Internecie w 2019 r.

W tym roku niniejszy raport postanowiliśmy wzbogacić o młodzieżowe słowa roku. Młode pokolenie wychowuje się od urodzenia w nowej cyberrzeczywistości, dlatego właśnie ono kształtuje współczesny język. Młodzież czerpie wiele inspiracji językowych z zasobów Internetu, a przy okazji używa podobnych środków wyrazu w życiu codziennym. Do analizy skłonił nas coroczny plebiscyt organizowany przez PWN. W opracowaniu powołaliśmy się na wyniki ubiegłoroczne.

Przedmiotem naszego zainteresowania był zasób leksykalny, którym posługuje się młodzież (uczniowie szkół średnich i ich absolwenci). Chcieliśmy dowiedzieć się, czy faktycznie słownictwo używane przez młodych ludzi jest ubogie, wulgarne i obfitujące w anglicyzmy, jak zdaje się wieszczyć starsze pokolenie, wychowane bez dostępu do Internetu.

Pamiętajmy, że język jest lustrem społeczeństwa. Dlatego zadajmy sobie pytanie – co czeka współczesną polszczyznę, gdy rozwija się ona w dużej mierze w wirtualnej rzeczywistości?

Metodologia

  • Raport został przygotowany na podstawie analizy danych za 2019 r., tj. od 1 stycznia do 31 grudnia 2019 r. Dane pozyskano przy użyciu profesjonalnego narzędzia do monitoringu Internetu SentiOne oraz monitoringu własnego.
  • Zgromadzony materiał, który poddaliśmy analizie, zaczerpnięty został z propozycji słów nadesłanych do plebiscytu PWN za rok 2019.
  • Zgromadzono łącznie 95 jednostek leksykalnych, z czego omówionych zostało 15 najczęściej pojawiających się haseł.
  • Łączna liczba otrzymanych i przeanalizowanych danych wyniosła 4 106 743.
  • Materiał do analizy zaczerpnięto z następujących źródeł: Facebook, YouTube, Wykop, portale internetowe, fora dyskusyjne, blogi, recenzje oraz pozostałe platformy mediów społecznościowych (m.in. Instagram, Twitter).

100 najczęściej popełnianych błędów językowych w Internecie w 2019 r. Raport o kondycji polskiej ortografii w Internecie

15 najpopularniejszych słów młodzieżowych w Internecie

Błędy ortograficzne to użycie niewłaściwych liter w zapisie, niewłaściwa pisownia łączna lub rozdzielna czy niepoprawne użycie małych i dużych liter na początku wyrazów.

  • Gdzie w polskim Internecie odnaleźć możemy najwięcej słów młodzieżowych? Ich źródłami są przede wszystkim Twitter (28% zgromadzonego materiału), Facebook (19,3%) oraz YouTube (również 19,3%). Żargon młodych ludzi pojawia się także w wypowiedziach na stronie Wykop, różnych portalach internetowych, Instagramie, forach dyskusyjnych. Portale społecznościowe pokazują najbardziej wiarygodny obraz tego, jak mówi (i pisze) młode pokolenie Polaków.
  • Od wielu lat niesłabnącą popularnością cieszy się słówko LOL/lol, będące anglojęzycznym akronimem, który rozwinąć można jako laughing out loud (pol. śmiejąc się głośno) lub lots of laughs (pol. dużo śmiechu). Ma ono znaczącą przewagę w zestawieniu (niemal 20%). Na drugiej pozycji plasuje się kozak (nieco ponad 10%) – neosemantyzm oznaczający osobę lub zachowanie budzące podziw, aprobatę, a także szczęście przy odwadze graniczącej z głupotą. Trzecie miejsce zajmuje hajs (niemal 7%) – popularne określenie pieniędzy.
  • W następnej kolejności występuje słowo wyrażające zachwyt – sztos/sztosik (ok. 6%). Dalej pojawia się wyraz grubo (niespełna 5%), czyli młodzieżowy synonim słów świetnie, rewelacyjnie. Coraz popularniejszy jest neologizm przegryw (ponad 4%), czyli brak powodzenia w życiu lub osoba, której nic nie wychodzi.
  • Ważne miejsce w języku młodzieży zajmują również: czasownik zaorać (wykazać retoryczną przewagę nad przeciwnikiem), cringe/krindż (anglicyzm oznaczający wstyd, zażenowanie), crush/krasz (kolejny anglicyzm, oznaczający osobę, do której żywimy pozytywne uczucia), influencer (osoba sławna w Internecie, która kształtuje gusta i światopogląd swoich fanów). Na jedenastej pozycji znajduje się innowacja madka (pejoratywne określenie matki; kobiety, która swoim zachowaniem urąga godności matki).
  • Popularne, choć już nieco mniej, są słowa: zacny/zacnie (wskrzeszony archaizm, będący synonimem słów fajny/fajnie, wyśmienity/wyśmienicie), dekiel (określenie osoby o niskim poziomie inteligencji). Na dwóch ostatnich pozycjach znajdziemy nowy model składniowy – umieć w coś (znać się na czymś) oraz kalkę z języka angielskiego – gównoburza (ang. shitstorm, czyli zamieszanie, poruszenie z błahego powodu).

15 najpopularniejszych słów młodzieżowych w Internecie. Wnioski

Jak widać, język młodzieży obfituje w słownictwo nacechowane emocjonalnie (kozak, grubo, przegryw, sztos, zaorać, madka, zacnie, dekiel, gównoburza). Pokazuje to, w jaki sposób młodzi ludzie postrzegają świat – są to postawy skrajnie pozytywne lub skrajnie negatywne.

Polska młodzież wykazuje się sporą kreatywnością – nadaje nowe znaczenia słowom już istniejącym (kozak, grubo, zaorać, dekiel), przekształca celowo prawidłową postać wyrazu (madka) i używa archaizmów w nowym kontekście (zacny). Chętnie sięga po anglicyzmy (lol, crush, influencer), ale nie boi się ich spolszczać (gównoburza).
Zadziwić nas może niesłabnąca popularność słów lol oraz hajs – ich historia sięga bowiem przełomu XX i XXI wieku. Lol używany był jeszcze w czasach popularności komunikatora Gadu-Gadu, a hajs pojawiał się w nagraniach hip-hopowych w 2003 r. Cieszyć nas może fakt, że język młodzieży nie jest wcale tak zwulgaryzowany, jak byśmy się mogli spodziewać.

Najpopularniejsze słowa młodzieżowe w Internecie – słowniczek

Powyżej omówiono znaczenie 15 najpopularniejszych słów młodzieżowych pojawiających się w naszym zestawieniu. Na uwagę zasługują jeszcze inne, chętnie używane przez nastolatków. Zachęcamy do zapoznania się z minisłowniczkiem:

  • alternatywka – dziewczyna o alternatywnych upodobaniach i zachowaniach, indywidualistka.
  • atencjusz – osoba poszukująca ciągłej uwagi (atencji) społeczeństwa.
  • bajerancki – modny, ciekawy, efektowny.
  • bóldupić – narzekać, martwić się.
  • dzban – osoba ograniczona umysłowo, głupia, chamska.
  • eluwina – powitanie, modyfikacja młodzieżowego słowa elo.
  • epicki – wspaniały, robiący wrażenie; kalka znaczeniowa z języka angielskiego
    (epic).
  • friendzona/friendzone – przyjaźń między chłopakiem a dziewczyną, w której
    jedna strona jest zaangażowana uczuciowo, a druga (najczęściej ona) – nie.
  • hajp/hype – coś popularnego, modnego, pożądanego.
  • iksde/XD – słowo powstałe od emotikona; oznacza śmiech, radość; stanowi
    komentarz do wielu codziennych sytuacji.
  • janusz/janusz – określenie osoby zachowującej się w sposób prymitywny.
  • jesieniara – miłośniczka jesieni, spędzania wieczorów w domu z filmem lub
    książką i herbatą.
  • kasztan – głupek.
  • kuc – osoba interesująca się przedmiotami ścisłymi, niedbająca o kontakty
    społeczne i swój wizerunek.
  • lamus – ktoś słaby, niedouczony.
  • legitny – słuszny, sensowny (zapożyczenie z angielskiego – legit).
  • masno – dobrze, fajnie.
  • napinka – stres, niepokój, napięcie emocjonalne.
  • nieogar – stan braku kontroli nad swoimi sprawami.
  • nie pykło – coś się nie powiodło, nie wyszło.
  • odzobaczyć – zapomnieć, przestać widzieć.
  • pocisk – dokuczenie komuś, szydzenie.
  • propsy – pochwała, szacunek.
  • przychlast – negatywne określenie osoby flegmatycznej, nieenergicznej,
    cechującej się brakiem refleksu.
  • randomowy – losowy, przypadkowy.
  • rejczel – wariant słowa raczej.
  • rozkminić – przemyśleć, zrozumieć.
  • smakówa – określenie czegoś smacznego.
  • śmieszkować – wygłupiać się, żartować.
  • trybić – rozumieć.
  • wiksa – impreza.
  • wypasiony – przymiotnik wartościujący pozytywnie, oznaczający coś
    zaspokajającego nasze potrzeby w stopniu większym, niż tego oczekiwaliśmy.
  • wtopa – żenada, pomyłka.
  • YOLO – (akronim ang. you only live once) żyje się tylko raz.
  • zaciesz – radość, uśmiech.

Jak widać, zgromadzone słownictwo młodzieżowe to przede wszystkim anglicyzmy oraz kreatywne i humorystyczne neologizmy, mające często nieco metaforyczny charakter.

Pełna lista błędów z podziałem na źródła i kategorie: LISTA BŁĘDÓW
Pełna lista słów młodzieżowych: LISTA SŁÓW

Raport 100 najczęściej popełnianych błędów w Internecie w 2019 r.

 

  • Organizatorzy: Nadwyraz.com, Polszczyzna.pl
  • Autorzy: Maciej Piotrowski, Krzysztof Kacprzykowski
  • Kontakt: [email protected], [email protected]
  • Redakcja: Marika Naskręt, Tomasz Nowaczyk, Małgorzata Lach
  • Projekt graficzny: Krzysztof Kacprzykowski
  • Partner technologiczny: Sentione.com

Copyright © Nadwyraz.com, Warszawa 2020

💡  Zainteresuje Cię również:  

Napisane przez

Absolwentka Wydziału Filologii Polskiej i Klasycznej na UAM w Poznaniu. Od 2013 r. pracuje jako nauczycielka języka polskiego, zajmuje się również pisaniem tekstów. Język ojczysty uwielbia od zawsze.

X