Desperacja – co to jest? Definicja, synonimy, przykłady użycia
W pewnych sytuacjach mawiamy, że tonący brzytwy się chwyta. To powiedzenie w dość barwny sposób opisuje to, czym jest desperacja. Kiedy możemy mówić o desperacji? Jakie synonimy tego słowa znajdziemy w słowniku? Tego wszystkiego dowiecie się z poniższego tekstu.
Desperacja – etymologia i definicja
Rzeczownik desperacja to nic innego jak spolszczone łacińskie despērātiō, które oznacza 'rozpacz, utrata nadziei'.
1 Skoro jest to zapożyczenie, to oznacza to, że identyczne znaczenie ten wyraz ma w języku polskim. Tak więc desperacją nazwiemy stan psychiki, który objawia się silnym przygnębieniem. To przygnębienie spowodowane jest bezradnością i utratą nadziei, nierzadko prowadzi do kolejnego „etapu", jakim jest popadnięcie w rozpacz. Osoba, która odczuwa desperację, często powątpiewa w powodzenie swoich działań. Nie jest to zatem przyjemne uczucie.
2 Z drugiej strony desperacja może być czymś zupełnie innym niż poczucie bezradności. Możemy ją rozumieć także jako postawę polegającą na niezłomnym dążeniu do celu mimo wszelkich trudności. Ten stan zawsze wynika ze znalezienia się w ekstremalnej sytuacji. Gdy jakaś osoba działa w desperacji, może wykazywać się nieobliczalnością w działaniu.
Reasumując, w polszczyźnie desperacja to swego rodzaju ewenement. To określenie, które możemy rozumieć dwojako i którego znaczenia znajdują się na dwóch różnych biegunach. Nie będzie to chyba zbyt naciągane stwierdzenie, gdy powiemy, że w tej sprzeczności jest pewna logika. Bo czasem może być tak, że desperacja pojmowana jako stan totalnej beznadziei i bycie w skrajnie trudnym położeniu przejdzie w fazę desperacji będącej niestrudzonym zmierzaniem do celu. Przecież osoby będące w desperacji (rozpaczy) mogą posunąć się do wszystkiego, żeby tę sytuację bez wyjścia jak najszybciej zmienić (drugi rodzaj desperacji), by działać pomimo przeciwności.
Desperacja – synonimy
- 1. (Czarna) rozpacz, boleść, smutek, żal, żałość, cierpienie, ból, utrata nadziei.
- 2. Determinacja, zdecydowanie, stanowczość, niezłomność, nieustępliwość, niestrudzoność, wytrwałość, konsekwentność, upór, zaciętość.
Desperacja – połączenia wyrazowe
- Pierwsze znaczenie: lekka, totalna desperacja,
- akt, odruch, poczucie, stan, przyczyna desperacji,
- desperacja ogarnęła kogoś, opanowała kogoś,
- wykorzystywać czyjąś desperację,
- coś wynika z desperacji,
- popaść, wpaść w desperację,
- pogrążyć się w desperacji.
- Drugie znaczenie: niezwykła, ogromna, zawzięta desperacja,
- desperacja pacjentów, rodziny, strajkujących,
- desperacja i nadzieja, desperacja i upór,
- desperacja narasta, rodzi się, wzmaga się,
- wykazać się desperacją,
- atakować, dążyć do czegoś, walczyć z desperacją.
Desperacja – wyrazy pokrewne
- Desperacko, zdesperowana, zdesperowane, zdesperowany, desperacka, desperackie, desperacki, desperatka, desperat, desperować.
Desperacja – odmiana
M. desperacja, D. desperacji, C. desperacji, B. desperację, N. desperacją, Ms. desperacji, W. desperacjo
Desperacja – przykłady zdań
- Trudności życiowe sprawiają, że coraz bardziej popada w desperację i depresję.
- Jej niezwykła, ogromna desperacja sprawiła, że udało się jej osiągnąć upragniony skutek.
- Dąży do celu z właściwą sobie desperacją, mając nadzieję, że to pomoże.
- Brak widoków na poprawę sytuacji życiowej jest przyczyną jej desperacji.
- Chciała mnie pocieszyć i dodać otuchy, by nie dać mi pogrążyć się w desperacji.
- Jej desperacja w walce o życie i zdrowie chorej przyjaciółki jest naprawdę godna podziwu.
Przykłady użycia wyrazu desperacja w literaturze
Już Darzeckie, bliskie jej krewne, uczyniły jej uwagę, że jak zazwyczaj ubrała się niewłaściwie i w ubraniu tym, a także ze swym milczącym usposobieniem, wygląda jak desperatka. Uczucia desperacji może nie doświadczała, ale w toczących się rozmowach o zagranicy i wyprawie młodej narzeczonej, o różnych towarzystwach, zabawach, nowych książkach i słynnych w tej chwili kompozycjach muzycznych prawie żadnego nie przyjmowała udziału. Chwilami, gdy zamyślała się i nieruchomym wzrokiem patrzała w przestrzeń, można było zgadnąć, że czuła się zupełnie na zewnątrz tego wszystkiego, co dokoła niej zajmowało i rozweselało innych.
Eliza Orzeszkowa, Nad Niemnem
Ludzie często wyciągają pochopne wnioski. W desperacji staramy się szukać wyjaśnień, wytłumaczyć sobie, dlaczego coś się stało, choćby brakowało nam dowodów.
Kathryn Croft, Córeczka
Miłość to nic innego jak choroba. Ta desperacja, z jaką pragniesz być kochana, jest chorobą. Widzę w twoich oczach, jak cię trawi i osłabia. Zepsuła już twoją duszę.
Shelby Mahurin, Gołąb i Wąż
