Powiernik – kto to jest? Definicja, synonimy, przykłady użycia słowa
Epikur powiedział kiedyś, że „Przyjaźń jest chyba największym darem, jaki mądrość (lub w innej wersji: bogowie) może ofiarować, aby uczynić szczęśliwym całe życie". Jak te słowa mają się do kogoś, kim jest powiernik? Od przyjaźni do powiernika całkiem niedaleko. Kogo możemy nazwać w ten sposób? Jakie cechy ma ta osoba? Które wyrazy stanowią synonimy słowa powiernik? To wszystko znajdziecie w niniejszym tekście.
Powiernik – etymologia
Powiernik, tak jak inne słowa, na przykład zwierzać (się), powierzać, pochodzą od prasłowiańskiego *věriti oznaczającego ‘uznawać coś za prawdę, być przekonanym o czymś, dawać czemuś wiarę; polegać na kimś lub na czymś, ufać, mieć zaufanie’.
Powiernik – definicja
Zanim o znaczeniu tego rzeczownika, trzeba wspomnieć o tym, że w rodzaju żeńskim powiernik ma dwie poprawne formy: powiernica oraz powierniczka. Częściej jednak używa się tej drugiej.
W języku polskim słowo powiernik ma kilka znaczeń. Oto one:
1Przede wszystkim powiernikiem nazwiemy osobę, której bezgranicznie ufamy w każdej kwestii. To nasze zaufanie jest tak wielkie, że nie obawiamy się wyjawić jej naszych sekretów ani zwierzyć się z trosk i zmartwień. To sprawia, że powiernika możemy nazwać zarówno dobrym słuchaczem, jak i rozmówcą.
Gdy zwierzamy się powiernikowi, liczymy na to, że nie tylko nas wysłucha, ale i doradzi lub chociaż wesprze, doda otuchy dobrym słowem. Bo choć sama obecność takiej osoby w życiu to już ogromne szczęście, to jednak realna pomoc zawsze jest potrzebna.
Teraz widzicie, dlaczego na początku pojawiła się myśl Epikura. Bowiem zawsze powiernikami naszych tajemnic są przyjaciele, a ich z zasady nie podejrzewamy o to, że wyjawią to, co zostało im przez nas powiedziane. Z kolei Hipokrates mawiał, że „Szlachetne cechy występują u naprawdę szlachetnych ludzi". To zdanie również doskonale pasuje do każdej osoby będącej naszym powiernikiem. Bo czyż to nie jest szlachetne – wiedzieć największe sekrety i nikomu ich nie zdradzić? W dzisiejszych czasach posiadanie przy sobie tak przyjaznej osoby to wręcz luksus.
Czasem zdarza się przecież tak, że uważamy kogoś za naszego powiernika, a ten ktoś rozpowiada powierzone mu sekrety czy problemy. Niestety dopiero wtedy uświadamiamy sobie, że nasz wybór tego kogoś na powiernika nie był najwłaściwszy.
2Mianem powiernika zwykło określać się także osobę upoważnioną przez kogoś do reprezentowania innej osoby w sprawach urzędowych, prawnych itp. Powiernikowi w tym sensie można też zlecić zarządzanie majątkiem.
Powiernik – synonimy
- Pierwsze znaczenie: przyjaciel/przyjaciółka (od serca), brat (łata), druh, bratnia dusza, kamrat, pocieszyciel, spowiednik.
- Archaiczne: zausznik, totumfacki, kumoter.
Powiernik – wyrazy pokrewne
- Zwierzać (się), powierzać, wierzyć, wiara, zawierzać.
Powiernik – połączenia wyrazowe
- Pierwsze znaczenie: jedyny, serdeczny, zaufany powiernik,
- powiernik duchowy,
- powiernik tajemnic,
- powiernik od serca,
- powiernik i przewodnik, przyjaciel i powiernik, spowiednik i powiernik,
- funkcja, rola powiernika,
- wybrać, znaleźć powiernika,
- stać się czyimś powiernikiem.
Powiernik – odmiana
Liczba pojedyncza: M. powiernik/powierniczka/powiernica, D. powiernika/powierniczki/powiernicy, C. powiernikowi/powierniczce/powiernicy, B. powiernika/powierniczkę/powiernicę, N. powiernikiem/powierniczką/powiernicą, Ms. powierniku/powierniczce/powiernicy, W. powierniku/powierniczko/powiernico
Liczba mnoga: M. powiernicy/powierniczki/powiernice, D. powierników/powierniczek/powiernic, C. powiernikom/powierniczkom/powiernicom, B. powierników/powierniczki/powiernice, N. powiernikami/powierniczkami/powiernicami, Ms. powiernikach/powierniczkach/powiernicach, W. powiernicy/powierniczki/powiernice
Powiernik – przykłady zdań
- Ufam Ewelinie, że nie zdradzi nikomu tego, o czym rozmawiamy, dlatego jest moją jedyną powierniczką.
- Nie wiem, dlaczego wybrałaś tego człowieka na swojego powiernika. Przecież on tylko czeka na okazję, by wykorzystać twoje tajemnice przeciw tobie.
Przykłady użycia wyrazu powiernik w literaturze
A teraz – zwróciła się do Froda – ciebie chcę obdarzyć, powierniku Pierścienia, a chociaż zostawiłam to na ostatek, wiedz, że nie jesteś ostatni w moich myślach. Dla ciebie przygotowałam ten oto dar. – Podniosła w górę kryształowy flakonik; błysnął w jej ręku, rozsiewając białe płomienie. – W tym krysztale zamknięte jest w wodzie z mojego źródła światło gwiazdy Earendila. Jaśnieć będzie tym promienniej, im głębsza noc cię otoczy. Niech ci rozświetli mrok w ponurych miejscach, gdzie wszelkie inne światła wygasną. Pamiętaj o Galadrieli i jej zwierciadle.
Frodo wziął flakonik i przez sekundę, kiedy kryształ lśnił między nimi, widział znów Galadrielę królową, wielką i piękną, lecz już nie groźną. Ukłonił się, nie znajdując słów podzięki.
J.R.R. Tolkien, Władca Pierścieni. Drużyna Pierścienia
Dziwi się pani, że się do tego przed nią przyznaję? Niechże pani wie o tym, że w biegu dalszego życia często stanie się pani mimowolną powiernicą tajemnic swoich znajomych. Ludzie instynktownie odkrywać będą, tak jak ja to uczyniłem, że pani silną stroną nie jest mówienie o sobie, ale słuchanie, gdy inni o sobie mówią. Odczują też, że pani słucha bez złośliwej pogardy dla ich niedyskrecji, ale z jakimś wrodzonym współczuciem, niemniej pocieszającym i zachęcającym przez to, że tak się nie narzuca i skąpe jest w objawach.
Charlotte Brontë, Dziwne losy Jane Eyre
