Śmieci czy śmiecie? Która forma jest poprawna?

Nasz konsumpcyjny tryb życia sprawia, że gromadzimy góry śmieci, ale co wynosimy: śmieci czy śmiecie? Zastanawialiście się kiedyś nad tym? W niniejszym artykule wyjaśniamy ten niuans językowy. Przeczytajcie.

śmieci czy śmiecie jak się mówi pisze poprawna forma Polszczyzna.pl

Śmieci czy śmiecie? Poprawna forma

Śmieci czy śmiecie – co wybrać, a raczej co wynieść?

Śmieci czy śmiecie? Choć w gospodarowaniu odpadami powinniśmy być raczej oszczędni, tak w języku wcale nie musimy, okazuje się bowiem, że obie formy – zarówno śmieci, jak i śmiecie – są poprawne. Jak zastosować je poprawnie?

Sklep Nadwyraz.com

Śmieci czy śmiecie – znamy już odpowiedź!

Poprawne użycie form śmieci czy śmieci zależy od kontekstu. Możemy mieć do czynienia z rzeczownikiem rodzaju męskiego – śmieć, od którego liczba mnoga brzmi: śmieci lub śmiecie. Obie te formy, jak już wiemy, są poprawne. Kiedy?

W przypadku odpadów i resztek możemy powiedzieć: wynieść śmieci lub wynieść śmiecie. Jednak gdy mamy na myśli kogoś, kto nie zasługuje na szacunek, pogardliwie powiemy o nim: śmieć lub o nich: śmiecie. W stosunku do osób jedynie forma śmiecie w liczbie mnogiej jest poprawna.

Istnieje również rzeczownik rodzaju nijakiego – śmiecie odnoszący się do zbioru. Wówczas poprawne jego użycie w zdaniu będzie brzmiało: leżało tam śmiecie. Możemy oczywiście użyć bardziej osłuchanych wersji, czyli: leżały tam śmieci/ leżały tam śmiecie.

Co ciekawe, w idiomie wrócić na stare śmieci – oznaczającym powrót do starego miejsca pobytu bądź zamieszkania – utarło się użycie formy jedynie śmieci. Z kolei wyraz śmiecie to także forma czasownikowa od wyrazu ’śmieć’, czyli mieć odwagę, dla 1. osoby liczby mnogiej, np. Jak śmiecie postępować w tak okrutny sposób?

Śmieci czy śmiecie – połączenia wyrazowe

  • Góra/kupa/sterta/ tony śmieci,
  • wywóz śmieci/ wysypisko śmieci,
  • opłaty za śmieci,
  • zsyp na śmieci/ śmiecie,
  • stare/ własne/ swoje śmieci (fraz.).

Śmieci czy śmiecie? Już wszystko jasne! Przykłady użycia

Śmieci czy śmiecie? Przykłady użycia z literatury

I krzątała się po ubogiej izdebce, zaścielając łóżko swoje i synowski tapczan, zamiatając śmieci starą brzozową miotłą i rozpalając na kominku drewka do południowego posiłku.

Zrobił okrągły ruch ręką, wskazując zakurzone pęki ziół pod powałą, kopcące lampki naftowe i śmiecie na podłodze.
– Żebym miał takie narzędzia jak pan doktor – z uporem mówił znachor – to bym sam spróbował…

Tadeusz Dołęga-Mostowicz, Znachor

– Każda nowa myśl ma przeciwników. Homer, Dante, Ariosto, Szekspir, Byron, Mickiewicz – wyliczyła bezładnie kilkanaście nazwisk – mieli nieprzyjaciół, którzy im odmawiali nie tylko talentu, ale i prawa uzewnętrznienia się! Ale rewolucja zrobiła swoje, wytopiła złoto, a śmiecie zginęło w niepamięci czasów. Dla prawdziwych talentów przyjdzie zawsze dzień uznania.

Władysław Reymont, Fermenty

  Zainteresuje Cię również:  

Napisane przez

Absolwentka lingwistyki stosowanej i filologii germańskiej. Miłośniczka języka polskiego i języków obcych: niemieckiego, włoskiego i angielskiego, którymi płynnie włada. Zagadnienia językowe nie są jej obce, a jako córka polonistki poprawianie wszystkiego i wszystkich wokół ma we krwi. Lubi podróżować i otaczać się pięknymi rzeczami, w tym literaturą piękną i nie tylko.

X