fbpx

Ślisko czy ślizgo? Jak to zapisać?

Temat wydaje się ze wszech miar aktualny, a już zwłaszcza dla zaskoczonych kierowców o poranku. Choć z całą pewnością nie będzie obojętny również dla pieszych użytkowników ruchu drogowego, a także entuzjastów poprawności językowej. Bo jak to w końcu jest – zimą na ulicach jest ślisko czy ślizgo?

Ślisko czy ślizgo - jak to zapisać, wyjaśnienie, definicja, przykłady - Polszczyzna.pl

Ślisko czy ślizgo – która forma jest poprawna?

Odpowiedź na powyższe pytanie jest jedna i brzmi: ślisko. W wymowie i pisowni występuje więc sk, w żadnym razie sg.

Na przykład:

  • Ulice były dziś bardzo śliskie.
  • Jedwab jest śliski w dotyku.
  • Powierzchnia jest śliska od smaru.

Sklep Nadwyraz.com

Warto przy tym pamiętać, że przymiotnik śliski nie oznacza jedynie gładkiej powierzchni, której faktura utrudnia poruszanie się. Śliski może być również interes, czyli ten niepewny i niosący ryzyko. Śliski jest także żart, czyli dowcip dwuznaczny i często nieprzyzwoity. Ale śliski bywa i człowiek, a to z kolei oportunista i osoba pozbawiona zasad, która łatwo dostosowuje się do okoliczności dla swoich własnych korzyści.

Pozostaje pytanie, dlaczego mówimy ślisko, a nie ślizgo. Odpowiedź ma swoje historyczne uzasadnienie.

Ślisko czy ślizgo – prasłowiański przodek

Słowa ślisko i śliski pochodzą z prasłowiańszczyzny. Chodzi konkretnie o wyraz ślizk, który oznacza „pokryty śluzem” (śluz jest przecież śliski). Stąd dawne formy z zk: ślizki i ślizko.

Skąd się zatem wzięło dzisiejsze sk?

Można to przypisać procesom zachodzącym w obrębie narządów mowy – w tym przypadku upodobnieniu pod względem dźwięczności. Spowodowane było ono trudnościami w wymowie głoski dźwięcznej sąsiadującej z bezdźwięczną (dźwięczne z z bezdźwięcznym k). Zaszło więc pewne uproszczenie – łatwiej jest bowiem wymówić dwie głoski tak samo: bezdźwięcznie sk albo dźwięcznie zg.

Śliska ulica, ale ślizgawka i ślizgawica

Skoro ustaliliśmy już właściwą i jedyną poprawną formę, to wydawałoby się, że logiczną konsekwencją będzie pisownia i wymowa pokrewnych wyrazów na wzór omawianego. W końcu należą do jednej rodziny.
Mówimy jednak: ślizgawica, ślizgać się i ślizgawka, co rodzi pytanie, skąd się wzięło tutaj zg. Wytłumaczenie jest proste: powyższe wyrazy pochodzą od prasłowiańskiego ślizgati.

Na koniec warto jeszcze wspomnieć, że przymiotnik śliski stopniuje się opisowo. Nie powiemy więc w żadnym razie śliższy czy najśliższy, ale bardziej śliski i najbardziej śliski.

💡  Zainteresuje Cię również:  

Napisane przez

Absolwentka polonistyki i filozofii. Korektorka i copywriterka. Ponadto matka jedynaka i rasowa kociara. Język od zawsze był przedmiotem jej żywej i wielkiej fascynacji.

X