fbpx

Kolaboracja – znaczenie, użycie, pochodzenie

Kolaboracja to wyraz, który kojarzony jest z kontaktami z wrogiem. Jednak czy tak było zawsze? Czy uległ przekształceniom znaczeniowym, a może nadal im ulega? Kiedy użyć owego słowa i czy można w jego miejsce wstawić synonim? Tajniki tej wiedzy zostaną odkryte przed Wami poniżej!

kolaboracja co to znaczy co to jest kolaboracja kto to jest kolaborant znaczenie słownik definicja słowa przykłady użycia synonimy kolaboracja Polszczyzna.pl

Co to jest kolaboracja? Definicja słowa

1 Współpraca z wrogiem

Słownik języka polskiego wyraz kolaboracja definiuje jako współpracę z niepopieraną przez społeczeństwo władzą. W głównym znaczeniu odnosi się on do współdziałania politycznego lub gospodarczego z nieprzyjacielem. Związany jest przede wszystkim z okresem II wojny światowej – mówiono wtedy o kolaborowaniu z hitlerowskim okupantem. Obecnie słowo rozszerzyło swój zakres i nie jest kojarzone jedynie z okresem wojennym, określa współpracę z szeroko pojętym wrogiem.

Przykłady:

W okresie okupacji niemieckiej kolaboracja siała śmierć.

Jesteśmy jedynym narodem bez plam i skaz w swej historii, nieznana jest nam kolaboracja, napaść na sąsiednie kraje, szantaż…

2 Współpraca twórców

Współcześnie słowo to zyskuje kolejną definicję – odnoszącą się do świata twórców – choć nie jest ona akceptowana przez językoznawców. W nowym znaczeniu kolaboracja to współpraca artystów lub projektantów w związku z tworzeniem danego utworu, przedmiotu itd. Niekiedy skracana jest do wyrazu kolabo. W przytoczonym znaczeniu zaciera się negatywny wydźwięk wyrazu.

Przykłady:

Ten utwór to moja kolaboracja z Justinem Robertsonem…

Superstary w kolabo z Pradą zaczynają powoli wypływać na Instagramie…

Etymologia

Słowo kolaboracja ma swoje korzenie w łacinie, powstało wskutek połączenia ko- (‘wspólnie’) i laborare (‘pracować’). W polszczyźnie pojawiło się w XIX wieku dzięki pożyczce z języka niemieckiego lub francuskiego.
Pierwotnie funkcjonowało jako neutralny wyraz oznaczający współpracę. Słownik Doroszewskiego za przykład przytacza zdanie:

Rzewuski prosił mnie o kolaborację, przyrzekłem mu ją, ale czekam, aż się jego dziennik u nas ukaże.

Należy zwrócić uwagę, że współcześnie również można trafić na użycie tego słowa w jego dawnym znaczeniu:

Z przykrością należy wszakże stwierdzić, że dobrze zapowiadająca się kolaboracja prokuratury z wydziałem dyscypliny PZPN gwałtownie osłabła…

Jednak korzystanie z niego w znaczeniu pierwotnym jest niezalecane przez językoznawców i traktowane jako błąd, który może być przyczyną niezrozumienia tego, co nadawca miał na myśli.

Kolaboracja – synonimy

W znaczeniu współpracy z wrogiem:

  • przeniewierstwo,
  • współpraca z wrogiem,
  • zdrada.

W znaczeniu współpracy (ogólnej):

  • kooperacja,
  • współdziałanie.

Wyrazy pokrewne

  • Kolaboranctwo,
  • kolaboranckość
  • kolaborancki,
  • kolaboracyjny,
  • kolaborować,
  • kolaborant,
  • kolaborantka.

?  Zainteresuje Cię również:  

Napisane przez

Absolwentka polonistyki UW, studentka komunikacji wizerunkowej UWr. Miłośniczka kotów oraz ciągłego odkrywania nowych miejsc. Przygoda z językiem przerodziła się w fanatyczne poszerzanie wiedzy o leksyce i etymologii.

X